HƯỚNG DẪN PHÒNG TRỪ BỆNH THÁN THƯ TRÊN CÂY SẦU RIÊNG HIỆU QUẢ

Bệnh thán thư (Anthracnose) là một trong những dịch hại phổ biến và nguy hiểm nhất đối với cây sầu riêng, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm, mưa nhiều của Việt Nam. Nếu không được kiểm soát kịp thời, bệnh có thể gây cháy lá hàng loạt, khô cành, rụng hoa và rụng trái non, làm giảm năng suất và chất lượng trái sầu riêng một cách nghiêm trọng.  

 I. Bệnh thán thư trên cây sầu riêng là gì?

Bệnh thán thư là bệnh do nấm gây ra, thường liên quan đến các loài thuộc chi Colletotrichum. Nấm bệnh có thể phát triển trên nhiều bộ phận của cây sầu riêng, phổ biến là lá, chồi non, cành và trái.

Bệnh thường phát triển thuận lợi khi độ ẩm không khí cao, vườn cây thông thoáng kém, mưa kéo dài hoặc lá thường xuyên bị ướt. Bào tử nấm có thể phát tán qua nước mưa, nước tưới và các nguồn bệnh tồn tại trên tàn dư thực vật.

Nếu điều kiện thuận lợi kéo dài, bệnh có thể lây lan trong vườn, làm tổn thương mô cây và ảnh hưởng đến quá trình phát triển của trái (Ảnh Internet)

II. Dấu hiệu nhận biết bệnh thán thư trên cây sầu riêng

Phát hiện bệnh sớm giúp nhà vườn chủ động xử lý và hạn chế nguy cơ lây lan. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Trên lá: Xuất hiện các đốm nhỏ màu nâu hoặc nâu đen, có thể lan rộng, tạo thành vùng mô khô cháy. Vết bệnh đôi khi có ranh giới không đều, tập trung ở mép hoặc đầu lá.

• Trên chồi và cành non: Có thể xuất hiện vết nâu sẫm, mô bị hoại tử, chồi suy yếu hoặc khô dần khi bệnh nặng.

• Trên trái: Có thể hình thành các đốm nâu đen, hơi lõm hoặc lan rộng trên vỏ trái trong điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển.

• Khi bệnh nặng: Nhiều vết bệnh liên kết với nhau, làm giảm diện tích lá khỏe, ảnh hưởng đến sức sinh trưởng và chất lượng trái.

Nhà vườn nên kiểm tra tổng thể vườn cây, điều kiện canh tác và xác định đúng tác nhân trước khi lựa chọn biện pháp xử lý (Ảnh Internet) 

>>>Xem thêm: PHÒNG TRỪ MỘT SỐ BỆNH HẠI TRÊN CÂY SẦU RIÊNG TRONG GIAI ĐOẠN CHUYỂN MÙA

III. Nguyên nhân khiến bệnh thán thư phát triển mạnh

Một số điều kiện có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện và lây lan bệnh thán thư trên cây sầu riêng (Ảnh Internet)

Thời tiết nóng ẩm, mưa kéo dài: Độ ẩm cao và bề mặt lá ướt trong thời gian dài tạo điều kiện thuận lợi cho nấm nảy mầm, xâm nhiễm và phát triển.

Vườn cây rậm rạp: Tán cây quá dày khiến không khí lưu thông kém, độ ẩm bên trong tán cao và lá lâu khô sau mưa.

Vệ sinh vườn chưa tốt: Lá, cành và trái bị bệnh nếu không được thu gom phù hợp có thể trở thành nguồn lưu tồn mầm bệnh.

Cây sinh trưởng kém: Bộ rễ bị tổn thương, dinh dưỡng mất cân đối hoặc chế độ tưới tiêu không phù hợp có thể khiến cây suy yếu, giảm khả năng chống chịu với các tác nhân gây bệnh.

IV. Hướng dẫn phòng trừ bệnh thán thư trên cây sầu riêng hiệu quả

Để kiểm soát bệnh thán thư bền vững, nhà vườn nên kết hợp biện pháp canh tác, vệ sinh vườn và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi cần thiết (Ảnh Internet)

1. Tỉa cành, tạo tán thông thoáng

Thường xuyên kiểm tra tán cây, loại bỏ cành khô, cành bị bệnh và những cành mọc quá dày để tăng khả năng lưu thông không khí. Việc tạo tán hợp lý giúp lá nhanh khô sau mưa, hạn chế điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển.

Khi cắt tỉa, nên vệ sinh dụng cụ phù hợp, tránh làm tổn thương cây và hạn chế đưa mầm bệnh từ cây này sang cây khác.

2. Thu gom và xử lý bộ phận bị bệnh

Lá, cành hoặc trái có dấu hiệu bệnh cần được thu gom, đưa ra khỏi khu vực sản xuất và xử lý theo hướng dẫn vệ sinh vườn phù hợp. Không nên để tàn dư nhiễm bệnh tích tụ dưới tán cây trong thời gian dài.

Nhà vườn cũng cần vệ sinh dụng cụ làm vườn sau khi xử lý cây bệnh để giảm nguy cơ phát tán tác nhân gây bệnh.

3. Quản lý nước tưới và độ ẩm vườn

Cần bảo đảm hệ thống thoát nước hoạt động tốt, tránh để vườn bị úng hoặc duy trì độ ẩm quá cao. Nên ưu tiên tưới vào thời điểm thích hợp, hạn chế làm ướt tán lá kéo dài, nhất là khi thời tiết mưa ẩm liên tục.

Ở những vườn có tán cây dày, việc kết hợp tỉa cành và quản lý nước sẽ giúp cải thiện tiểu khí hậu trong vườn.

4. Bón phân cân đối, chăm sóc cây khỏe

Bón phân cần căn cứ vào tuổi cây, giai đoạn sinh trưởng và tình trạng dinh dưỡng thực tế. Không nên lạm dụng phân đạm khiến cây phát triển nhiều mô non trong điều kiện dễ phát sinh bệnh.

Bên cạnh đó, cần theo dõi sức khỏe bộ rễ, duy trì độ ẩm đất phù hợp và bổ sung dinh dưỡng cân đối để cây phát triển ổn định.

5. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách

Khi bệnh xuất hiện và có nguy cơ lây lan, nhà vườn có thể cân nhắc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật được đăng ký cho cây sầu riêng và có công dụng phòng trừ tác nhân gây bệnh phù hợp.

Trước khi sử dụng, cần lưu ý:

• Kiểm tra danh mục thuốc được phép sử dụng và nhãn thuốc hiện hành.

• Dùng đúng liều lượng, nồng độ, thời điểm và cách phun theo hướng dẫn trên nhãn.

• Trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động.

• Tuân thủ thời gian cách ly trước khi thu hoạch.

• Không tự ý pha trộn nhiều loại thuốc hoặc tăng liều khi chưa có hướng dẫn phù hợp.

• Luân phiên hoạt chất theo nhóm cơ chế tác động để hạn chế nguy cơ hình thành tính kháng thuốc.

Nếu bệnh tiếp tục phát triển sau xử lý, cần kiểm tra lại chẩn đoán, điều kiện vườn và cách sử dụng thuốc thay vì phun lặp lại liên tục.

V. Những lưu ý khi phòng trừ bệnh thán thư trên cây sầu riêng

 Không có một biện pháp đơn lẻ nào bảo đảm loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bệnh trong mọi điều kiện thời tiết và canh tác (Ảnh Internet)

Để nâng cao hiệu quả phòng trừ, nhà vườn cần tránh một số sai lầm thường gặp:

• Chỉ xử lý khi vết bệnh đã lan rộng trên nhiều cây.

• Để tán cây quá rậm, vườn thoát nước kém.

• Bón phân mất cân đối hoặc tưới nước không phù hợp.

• Sử dụng thuốc khi chưa xác định đúng bệnh.

• Tự ý tăng liều, pha trộn thuốc hoặc bỏ qua thời gian cách ly.

Quan trọng nhất, cần áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp, kết hợp theo dõi thường xuyên với chăm sóc cây và vệ sinh vườn.

>>>Xem thêm: CÁCH KIỂM SOÁT SÂU BỆNH TRÊN CÂY SẦU RIÊNG

VII. Kết luận

Phòng trừ bệnh thán thư trên cây sầu riêng hiệu quả cần bắt đầu từ việc nhận biết triệu chứng sớm, giữ vườn thông thoáng, quản lý độ ẩm, vệ sinh tàn dư thực vật và chăm sóc cây cân đối. Khi cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nhà vườn phải lựa chọn đúng sản phẩm được phép sử dụng, tuân thủ hướng dẫn trên nhãn và bảo đảm an toàn cho người sản xuất cũng như chất lượng nông sản.

Chủ động kiểm tra vườn định kỳ và xử lý đúng nguyên nhân sẽ giúp hạn chế nguy cơ lây lan bệnh, duy trì sức sinh trưởng của cây và góp phần ổn định năng suất sầu riêng.

 Bài viết mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn phù hợp với tình trạng thực tế mỗi vườn, bà con vui lòng liên hệ hotline kỹ thuật của Vật tư Nông Nghiệp Bích Trâm: 032.669.3970