KỸ THUẬT CẮT TỈA NGỌN TRÊN CÂY SẦU RIÊNG

Trong quá trình canh tác, cây sầu riêng phát triển quá cao sẽ gây khó khăn cho việc chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và dễ chịu tác động mạnh của mưa gió. Vì vậy, kỹ thuật cắt tỉa ngọn trên cây sầu riêng được nhiều nhà vườn áp dụng nhằm khống chế chiều cao, tạo bộ tán cân đối và giúp cây phân bổ dinh dưỡng hợp lý hơn.

I. VÌ SAO NÊN CẮT TỈA NGỌN TRÊN CÂY SẦU RIÊNG?

1. Giúp tán cây phát triển cân đối

Khi ngọn cây được khống chế ở chiều cao phù hợp, cây có xu hướng phát triển cành theo chiều ngang nhiều hơn. Nhờ đó, bộ tán được phân bố đều, cành khỏe hơn và hình dáng cây cân đối hơn.

Việc tạo tán theo hướng ngang còn giúp ánh sáng đi sâu vào bên trong tán, tăng diện tích lá và cành được tiếp xúc với ánh nắng.

2. Tăng độ thông thoáng, hạn chế nấm bệnh

Tán cây quá cao và rậm thường khiến phần bên trong thiếu ánh sáng, độ ẩm cao và khó lưu thông không khí. Đây là điều kiện thuận lợi để nhiều loại nấm bệnh phát triển.

Cắt ngọn kết hợp tỉa cành hợp lý giúp tán thông thoáng hơn, hỗ trợ cây quang hợp tốt và tạo thuận lợi cho việc quan sát sâu bệnh trong vườn.

3. Hạn chế nguy cơ đổ ngã khi gặp mưa gió

Cây sầu riêng có tán lớn, nếu chiều cao vượt quá khả năng chống chịu của thân và bộ rễ sẽ dễ bị ảnh hưởng khi gặp gió mạnh.

Việc khống chế chiều cao giúp giảm lực tác động lên tán cây, từ đó hạn chế tình trạng nghiêng cây, gãy cành hoặc đổ ngã trong mùa mưa bão.

4. Thuận tiện hơn trong chăm sóc và thu hoạch

Cây có chiều cao hợp lý giúp nhà vườn dễ dàng kiểm tra tình trạng cành, lá, hoa và trái. Các công việc như phun phòng bệnh, tỉa trái hoặc thu hoạch cũng thuận tiện và an toàn hơn.

Cắt tỉa ngọn trên cây sầu riêng (Ảnh Internet)

II. THỜI ĐIỂM THÍCH HỢP ĐỂ CẮT TỈA NGỌN TRÊN CÂY SẦU RIÊNG

1. Khi cây đã bước vào giai đoạn trưởng thành

Không nên cắt ngọn quá sớm khi cây còn nhỏ vì có thể làm chậm quá trình sinh trưởng và khiến bộ khung cành chưa phát triển đầy đủ.

Theo kinh nghiệm canh tác, cây thường được xem xét cắt ngọn khi đã khoảng 4–5 năm tuổi, bộ khung cành tương đối hoàn thiện và bắt đầu bước vào giai đoạn cho trái.

2. Sau khi thu hoạch

Sau thu hoạch là thời điểm thuận lợi để kết hợp cắt ngọn với tỉa cành và vệ sinh vườn.

Lúc này, nhà vườn có thể loại bỏ các cành yếu, cành sâu bệnh, cành phát triển không hợp lý và đồng thời khống chế chiều cao của cây để chuẩn bị cho chu kỳ sinh trưởng tiếp theo.

3. Cần cân nhắc khi cây đang ra hoa

Trong một số trường hợp, việc điều chỉnh tán có thể được thực hiện ở giai đoạn cây chuẩn bị ra hoa. Tuy nhiên, nhà vườn cần cân nhắc tình trạng thực tế của cây, tránh cắt tỉa quá mạnh làm cây bị sốc hoặc ảnh hưởng đến khả năng mang hoa.

>>>XEM THÊM: TƯỚI NƯỚC: YẾU TỐ CỰC KỲ QUAN TRỌNG VỚI CÂY SẦU RIÊNG

III. KỸ THUẬT CẮT TỈA NGỌN TRÊN CÂY SẦU RIÊNG

1. Xác định chiều cao cần khống chế

Chiều cao cắt ngọn cần căn cứ vào điều kiện canh tác, địa hình và mức độ gió của từng vùng.

Theo kinh nghiệm trong bài tham khảo:

• Miền Tây: có thể cân nhắc khống chế chiều cao khoảng 5,5–6 m.
• Miền Đông và Tây Nguyên: thường khống chế khoảng 4–5 m do địa hình cao, nhiều gió và có khu vực đồi dốc.

Đây là mức tham khảo, nhà vườn cần điều chỉnh theo sức cây và điều kiện thực tế của từng vườn.

2. Chọn vị trí cắt phù hợp

Trước khi cắt, cần quan sát bộ tán và lựa chọn vị trí phía dưới có cành phụ khỏe, phát triển tốt và đủ lá.

Việc giữ lại các cành khỏe bên dưới giúp cây duy trì khả năng quang hợp và giảm nguy cơ suy cây sau khi cắt ngọn.

3. Sử dụng dụng cụ sắc và sạch

Đối với phần ngọn lớn, có thể sử dụng cưa cắt cành. Đường cắt cần dứt khoát, bề mặt càng gọn càng tốt để hạn chế tổn thương kéo dài.

Trước khi thao tác, dụng cụ cần được vệ sinh sạch và khử trùng để giảm nguy cơ mang mầm bệnh từ cây này sang cây khác.

4. Không cắt quá mạnh trong một lần

Cắt quá nhiều cành hoặc hạ chiều cao quá đột ngột có thể khiến cây mất cân bằng giữa bộ rễ và bộ tán.

Nhà vườn nên kết hợp cắt ngọn với việc điều chỉnh tán có chọn lọc, ưu tiên giữ lại những cành khỏe, phân bố đều và có khả năng mang trái tốt.

Kỹ thuật cắt tỉa ngọn trên cây sầu riêng (Ảnh Internet)

IV. NHỮNG LƯU Ý SAU KHI CẮT TỈA NGỌN SẦU RIÊNG

1. Xử lý vết cắt ngay sau khi thực hiện

Vết cắt lớn trên cây là vị trí dễ bị nước mưa và nấm bệnh xâm nhập. Vì vậy, sau khi cắt cần xử lý bề mặt bằng sản phẩm phòng bệnh phù hợp để bảo vệ mô cây.

Trong những ngày sau đó, nên thường xuyên kiểm tra vết cắt để phát hiện sớm tình trạng thâm đen, chảy nhựa hoặc dấu hiệu bất thường.

2. Thu gom cành đã cắt khỏi vườn

Cành, lá sau khi cắt cần được thu gom và xử lý, đặc biệt nếu có dấu hiệu sâu bệnh.

Không nên để tàn dư thực vật bệnh nằm lâu dưới gốc vì có thể trở thành nguồn phát tán mầm bệnh trong vườn.

3. Theo dõi khả năng phục hồi của cây

Sau cắt ngọn, cây cần thời gian để cân bằng lại sinh trưởng. Nhà vườn nên theo dõi màu sắc lá, sự phát triển của cành và tình trạng đọt mới để điều chỉnh nước tưới và dinh dưỡng phù hợp.

Không nên thúc cây bằng lượng phân quá lớn ngay sau khi cắt nếu cây đang ở trạng thái yếu.

>>>XEM THÊM: CÁCH XỬ LÝ KHI BÔNG SẦU RIÊNG BỊ THÁO KHỚP DO SỐC

V. NHỮNG SAI LẦM CẦN TRÁNH KHI CẮT TỈA NGỌN TRÊN CÂY SẦU RIÊNG

Cắt ngọn quá sớm là một trong những sai lầm dễ gặp. Khi bộ khung cây chưa hoàn thiện, việc cắt sớm có thể khiến số lượng cành cấp 1 ít, phân bố không đều và ảnh hưởng đến khả năng mang trái về sau.

Bên cạnh đó, cắt bằng dụng cụ bẩn hoặc không xử lý vết cắt có thể tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập.

Một vấn đề khác là để cây phát triển lại nhiều chồi vượt sau khi cắt nhưng không điều chỉnh. Khi đó, tán cây nhanh chóng trở nên rậm rạp, làm mất mục tiêu ban đầu của việc khống chế chiều cao.

Kỹ thuật cắt tỉa ngọn trên cây sầu riêng là giải pháp giúp kiểm soát chiều cao, tạo bộ tán cân đối, tăng độ thông thoáng và hạn chế nguy cơ đổ ngã khi gặp mưa gió. Tuy nhiên, hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc nhiều vào tuổi cây, thời điểm thực hiện, vị trí cắt và cách xử lý sau cắt. Nhà vườn không nên cắt quá sớm hoặc quá mạnh mà cần căn cứ vào sức cây và điều kiện thực tế để xây dựng bộ khung khỏe, thuận lợi cho chăm sóc và duy trì năng suất lâu dài.

Bài viết mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn phù hợp với tình trạng thực tế mỗi vườn, bà con vui lòng liên hệ hotline kỹ thuật của Vật tư Nông Nghiệp Bích Trâm: 032.669.3970