KỸ THUẬT ĐÔN DÂY TIÊU - PHƯƠNG PHÁP CẮT TỈA, TẠO TÁN, TẠO HÌNH CHO CÂY TIÊU

Kỹ thuật đôn dây tiêu là một trong những công việc quan trọng khi tạo hình vườn tiêu, đặc biệt với cây được trồng từ dây lươn. Đôn dây đúng thời điểm giúp hình thành thêm bộ rễ, tạo khung thân khỏe và phân bố cành mang trái hợp lý. Bên cạnh đó, cắt tỉa và tạo tán thường xuyên còn giúp vườn thông thoáng, thuận tiện chăm sóc và hạn chế sâu bệnh.

I. KỸ THUẬT ĐÔN DÂY TIÊU LÀ GÌ?

1. Mục đích của việc đôn dây tiêu

Tiêu trồng bằng dây lươn thường chưa hình thành cành quả ngay. Khi dây phát triển, bám trụ và bắt đầu xuất hiện cành quả ở phần trên, nhà vườn tiến hành đôn phần thân phía dưới xuống đất.

Các đốt thân được chôn xuống đất có khả năng hình thành thêm rễ, từ đó giúp cây tăng hệ thống rễ và tạo điều kiện phát triển bộ khung phía trên.

Đôn dây cũng giúp phần tán được bố trí thấp, đều quanh trụ, thuận tiện hơn cho việc chăm sóc cây về sau.

2. Thời điểm thích hợp để đôn dây

Thông thường, sau khoảng 12–14 tháng, khi dây tiêu đạt chiều cao khoảng 1,4–1,5 m và phía ngọn đã hình thành khoảng 2–3 cành quả, có thể xem xét tiến hành đôn dây.

Nên thực hiện vào thời điểm đất có độ ẩm thích hợp và chọn ngày khô ráo để thao tác. Chỉ nên đôn những dây khỏe, đã hình thành cành quả; dây yếu, sâu bệnh hoặc phát triển kém cần được loại bỏ.

Kỹ thuật đôn dây tiêu (Ảnh Internet)

II. CÁCH ĐÔN DÂY TIÊU ĐÚNG KỸ THUẬT

Trước khi đôn, lựa chọn khoảng 4–6 dây khỏe trên mỗi trụ và nhẹ nhàng tháo dây khỏi trụ. Khi thực hiện cần tránh kéo mạnh làm gãy, trầy xước hoặc tổn thương thân tiêu.

Phần lá phía dưới vị trí có cành quả được tỉa bỏ trước khi đặt xuống đất. Sau đó thực hiện theo các bước:

• Đào rãnh xung quanh trụ sâu khoảng 15–20 cm, cách gốc khoảng 20–25 cm.
• Nhẹ nhàng đặt phần dây đã tỉa lá xuống rãnh.
• Phần ngọn có cành quả được đưa lên và buộc trở lại trụ bằng dây mềm.
• Phủ một lớp đất vừa phải lên phần dây nằm trong rãnh, không nên lấp quá sâu.
• Khi các đốt đã hình thành rễ mới, tiến hành vun đất và chăm sóc dinh dưỡng phù hợp.

Không nên đưa phân bón có nồng độ cao tiếp xúc trực tiếp với phần dây mới đôn vì mô thân và rễ non còn nhạy cảm, dễ bị tổn thương.

>>>XEM THÊM: KỸ THUẬT ĐÔN TIÊU (HẠ DÂY TIÊU) GIAI ĐOẠN KIẾN THIẾT: KINH NGHIỆM CUỘN DÂY GỐC GIÚP KÍCH THÍCH BỘ RỄ PHỤ PHÁT TRIỂN MẠNH MẼ

III. CẮT TỈA, TẠO TÁN CHO CÂY TIÊU

1. Tiêu trồng bằng dây thân

Đối với tiêu trồng từ dây thân, cách tạo hình khác với tiêu trồng bằng dây lươn. Sau khi trồng, cây sẽ phát triển các dây thân mới. Khi cây khoảng 12–14 tháng tuổi, có thể cắt thân để kích thích hình thành thêm dây thân và xây dựng bộ khung quanh trụ.

Nếu muốn tận dụng phần thân cắt ra để làm vật liệu nhân giống, vị trí cắt có thể cách gốc khoảng 25–30 cm. Chỉ lựa chọn dây khỏe, không có dấu hiệu bệnh để làm hom.

Sau khi cắt, giữ lại những dây mới khỏe và phân bố đều quanh trụ. Những dây yếu, mọc chen chúc hoặc sâu bệnh nên được loại bỏ.

2. Cắt tỉa cây tiêu giai đoạn kinh doanh

Khi cây bước vào thời kỳ kinh doanh, việc cắt tỉa cần được thực hiện định kỳ để duy trì bộ tán thông thoáng.

Nhà vườn nên loại bỏ:

• Dây lươn mọc nhiều quanh gốc nếu không sử dụng để nhân giống.
• Cành quả yếu, ít lá hoặc đã suy kiệt.
• Dây thân mọc ra ngoài tán hoặc vượt quá cao trên đỉnh trụ.
• Cành bị sâu bệnh, khô hoặc phát triển chen chúc.

Phần tán mang trái phía dưới nên cách mặt đất khoảng 10–15 cm để hạn chế cành tiếp xúc với đất và tạo độ thông thoáng quanh gốc.

Có thể tiến hành cắt tỉa 2–3 lần/năm, tùy tốc độ sinh trưởng của vườn. Nên chọn ngày khô ráo để vết cắt nhanh khô và giảm nguy cơ tác nhân gây bệnh xâm nhập.

Cắt tỉa, tạo tán cho cây tiêu (Ảnh Internet)

>>>XEM THÊM: BỆNH RỤNG ĐỐT TRÊN CÂY TIÊU: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ HIỆU QUẢ

IV. LƯU Ý KHI ĐÔN DÂY VÀ TẠO HÌNH CHO CÂY TIÊU

Khi buộc dây tiêu vào trụ, nên sử dụng dây mềm và buộc vừa phải, tránh siết quá chặt làm tổn thương thân. Với trụ sống, cần kiểm tra thường xuyên và tháo hoặc nới dây khi tiêu đã bám chắc vì đường kính trụ sẽ tiếp tục tăng.

Những cây có biểu hiện xoăn lá, rút ngọn hoặc nghi nhiễm bệnh cần được kiểm tra riêng, không nên sử dụng làm nguồn nhân giống.

Đối với vườn sử dụng trụ sống, cần kết hợp rong tỉa cành trụ để duy trì ánh sáng và độ thông thoáng. Thông thường có thể rong tỉa mạnh hơn vào đầu mùa mưa và điều chỉnh nhẹ vào cuối mùa mưa, tránh để cây trụ che kín tán tiêu.

Kỹ thuật đôn dây tiêu kết hợp cắt tỉa, tạo tán và tạo hình đúng cách giúp cây xây dựng bộ khung hợp lý, tăng khả năng hình thành rễ và duy trì tán mang trái thông thoáng. Quan trọng nhất là chọn dây khỏe, đôn đúng thời điểm, hạn chế làm tổn thương thân và thường xuyên điều chỉnh tán trong giai đoạn kinh doanh. Đây là nền tảng để vườn tiêu sinh trưởng khỏe và thuận lợi cho việc chăm sóc, quản lý sâu bệnh cũng như duy trì năng suất lâu dài.

Bài viết mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn phù hợp với tình trạng thực tế mỗi vườn, bà con vui lòng liên hệ hotline kỹ thuật của Vật tư Nông Nghiệp Bích Trâm: 032.669.3970