Kỹ thuật trồng sầu riêng xen cà phê là mô hình canh tác được nhiều nhà vườn quan tâm nhờ khả năng tận dụng hiệu quả diện tích đất và đa dạng nguồn thu trên cùng một khu vực sản xuất. Nếu được bố trí mật độ hợp lý, lựa chọn cây giống đạt tiêu chuẩn và chăm sóc đúng kỹ thuật, cả sầu riêng và cà phê đều có thể sinh trưởng ổn định, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng. Tuy nhiên, để mô hình này phát huy hiệu quả lâu dài, bà con cần đáp ứng một số điều kiện về đất đai, nguồn nước cũng như áp dụng đúng quy trình trồng và chăm sóc.

I. LỢI ÍCH CỦA MÔ HÌNH TRỒNG SẦU RIÊNG XEN CÀ PHÊ

1. Tận dụng hiệu quả diện tích canh tác

Thay vì chỉ trồng một loại cây trên cùng diện tích, mô hình trồng xen giúp bà con khai thác tốt hơn quỹ đất hiện có. Việc kết hợp sầu riêng và cà phê không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo thêm nguồn thu từ hai loại nông sản khác nhau trong cùng một khu vườn.

Đây cũng là giải pháp được nhiều nhà vườn lựa chọn khi muốn tăng giá trị sản xuất mà không cần mở rộng diện tích canh tác.

2. Giảm rủi ro trước biến động giá nông sản

Giá bán nông sản thường thay đổi theo từng thời điểm. Khi trồng xen hai loại cây, bà con sẽ giảm bớt sự phụ thuộc vào một nguồn thu duy nhất, từ đó hạn chế ảnh hưởng khi thị trường có biến động.

Việc đa dạng hóa cây trồng cũng giúp mô hình sản xuất linh hoạt hơn trong quá trình phát triển lâu dài.

3. Góp phần tạo môi trường sinh trưởng thuận lợi

Theo mô hình trồng xen, cây sầu riêng có tán rộng nên có thể hỗ trợ che nắng cho cây cà phê trong quá trình sinh trưởng. Bên cạnh đó, lượng nước và phân bón còn lại từ quá trình chăm sóc sầu riêng cũng có thể được cây cà phê tận dụng.

Ngoài ra, bộ rễ của cây sầu riêng phát triển sâu trong đất nên không cạnh tranh trực tiếp nguồn nước với cây cà phê.

4. Một số lưu ý khi áp dụng mô hình trồng xen

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, việc chăm sóc cùng lúc hai loại cây cũng đòi hỏi bà con dành nhiều thời gian theo dõi hơn. Trong quá trình canh tác, cần thường xuyên kiểm tra sâu bệnh và duy trì chế độ tưới nước phù hợp để hạn chế tình trạng khô gốc.

Đối với cây sầu riêng, việc tỉa cành định kỳ và theo dõi giai đoạn cây ra chồi non hoặc đậu trái cũng là những công việc cần được quan tâm để cây phát triển ổn định.

Trồng sầu riêng xen cà phê (Ảnh Internet)

II. ĐIỀU KIỆN VÀ KỸ THUẬT TRỒNG SẦU RIÊNG XEN CÀ PHÊ

1. Điều kiện cần đáp ứng trước khi trồng

Để mô hình trồng sầu riêng xen cà phê phát triển hiệu quả, khu vực canh tác cần đáp ứng một số yêu cầu về địa hình và đất trồng. Vườn nên có độ dốc nhỏ hơn 15° nhằm hạn chế hiện tượng xói mòn đất trong quá trình sản xuất.

Bên cạnh đó, tầng đất canh tác cần dày trên 0,7 m, có khả năng thoát nước tốt và mực nước ngầm sâu hơn 1 m để hạn chế ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ.

2. Chủ động nguồn nước tưới

Nguồn nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng của cả sầu riêng và cà phê. Vì vậy, trước khi triển khai mô hình trồng xen, bà con cần đảm bảo có nguồn nước tưới ổn định để đáp ứng nhu cầu của cả hai loại cây.

Việc chủ động nước tưới cũng giúp cây phát triển thuận lợi hơn trong những giai đoạn thời tiết khô hạn.

3. Thiết kế vườn hợp lý

Khi bố trí vườn, cây sầu riêng nên được trồng ngay tại vị trí hố cà phê và đặt ngang bằng với mặt hố. Cách trồng này giúp hạn chế tình trạng đọng nước quanh gốc, từ đó giảm nguy cơ ngập úng trong mùa mưa.

Một khu vườn được thiết kế hợp lý cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình chăm sóc và quản lý sau này.

Thiết kế vườn để trồng sầu riêng xen cà phê (Ảnh Internet)

4. Mật độ trồng phù hợp

Khoảng cách giữa các cây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh trưởng và phát triển của cả sầu riêng lẫn cà phê. Bà con có thể tham khảo hai phương án bố trí phổ biến:

• Trồng sầu riêng với khoảng cách 12 × 12 m, tương đương 69 cây/ha; cây cà phê bố trí khoảng cách 3 × 3 m, mật độ 1.041 cây/ha.
• Trồng sầu riêng với khoảng cách 12 × 15 m, tương đương 55 cây/ha; cây cà phê vẫn duy trì khoảng cách 3 × 3 m, mật độ khoảng 1.055 cây/ha.

Việc duy trì mật độ phù hợp sẽ giúp cây có đủ không gian phát triển và thuận lợi hơn trong quá trình chăm sóc.

5. Lựa chọn thời vụ trồng

Nếu có nguồn nước tưới chủ động, bà con có thể tiến hành trồng quanh năm. Tuy nhiên, thời điểm từ tháng 5 đến tháng 8, vào đầu mùa mưa, vẫn được xem là thích hợp hơn vì giúp tiết kiệm lượng nước tưới trong giai đoạn cây mới xuống giống.

Đây cũng là khoảng thời gian thuận lợi để cây nhanh bén rễ và thích nghi với điều kiện môi trường.

6. Chuẩn bị hố trồng

Hố trồng được đào với kích thước 60 × 60 × 60 cm. Trước khi trồng khoảng 15–20 ngày, bà con tiến hành bón lót bằng phân chuồng hoai mục kết hợp với lân, vôi và lớp đất mặt rồi lấp đầy hố.

Đồng thời, hố trồng cần được xử lý bằng thuốc chống mối và kiến có chứa hoạt chất Imidacloprid hoặc Diazinon nhằm hạn chế tác động của côn trùng đến cây giống trong giai đoạn đầu.

7. Tiêu chuẩn cây giống

Việc lựa chọn cây giống đạt chất lượng sẽ góp phần nâng cao tỷ lệ sống sau khi trồng. Cây giống nên có chiều cao từ 35–40 cm, thân thẳng và khỏe, đường kính thân lớn hơn 0,8 cm.

>>>XEM THÊM: MẸO SỬ DỤNG BẠT PHỦ GỐC KẾT HỢP SÚNG PHUN ÁP LỰC CAO ĐỂ SIẾT NƯỚC LÀM BÔNG MÙA NGHỊCH ĐẠT TỶ LỆ RA MẮT CUA CAO

III. KỸ THUẬT CHĂM SÓC SẦU RIÊNG XEN CÀ PHÊ

Sau khi hoàn thành việc trồng, chăm sóc đúng kỹ thuật là yếu tố quan trọng giúp cả sầu riêng và cà phê sinh trưởng ổn định. Trong quá trình này, bà con cần chú ý đến chế độ bón phân, tưới nước, tỉa cành, tỉa trái và phòng trừ sâu bệnh để cây phát triển khỏe mạnh và đạt năng suất tốt.

1. Bón phân đúng thời điểm và đúng nhu cầu của cây

Bón phân hợp lý giúp cây bổ sung đầy đủ dinh dưỡng trong từng giai đoạn sinh trưởng. Tùy từng loại phân mà thời điểm và lượng bón sẽ có sự khác nhau.

Đối với phân hữu cơ, khi cây sầu riêng đã cho trái ổn định, bà con nên bón từ 20–30 kg phân chuồng hoai mục/cây, định kỳ 1 lần/năm sau thu hoạch, thường vào khoảng tháng 10–11. Khi bón, nên rải phân theo hình chiếu của tán cây sầu riêng và tránh bón trực tiếp vào gốc cây cà phê.

Đối với phân vô cơ, trong năm đầu cây cho trái, lượng phân sử dụng gồm 500 g đạm, 250 g lân và 250 g kali/cây. Lượng phân này được chia thành 3 lần bón:

• Lần 1: Trước khi cây ra hoa, bón 1/3 lượng đạm và 1/2 lượng kali.
• Lần 2: Khi quả đạt đường kính khoảng 10–15 cm, tiếp tục bón 1/3 lượng đạm và phần 1/2 kali còn lại.
• Lần 3: Sau thu hoạch, bón 1/3 lượng đạm còn lại kết hợp với toàn bộ lượng lân.

Bên cạnh đó, bà con có thể phun phân bón lá giàu lưu huỳnh (S), Magie (Mg), Kẽm (Zn) và Bo (B) khoảng 2–3 lần/năm, tập trung trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9 để bổ sung dinh dưỡng cho cây.

2. Duy trì chế độ tưới nước phù hợp

Nguồn nước ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh trưởng của cả sầu riêng và cà phê. Vì vậy, bà con cần duy trì độ ẩm ổn định cho đất bằng cách tưới khoảng 10 ngày/lần, tùy theo điều kiện thời tiết và độ ẩm thực tế của vườn.

Trong mùa mưa, cần theo dõi lượng nước để điều chỉnh phù hợp, tránh để cây bị sốc nước. Sau khi cây đậu trái, bà con tiến hành phun Kali kết hợp với KNO₃ từ 3–4 đợt, mỗi đợt cách nhau 15–20 ngày.

Đối với những vườn có điều kiện đầu tư, hệ thống tưới nhỏ giọt là một giải pháp giúp tiết kiệm công chăm sóc và hỗ trợ cung cấp nước ổn định cho cây.

3. Tỉa cành để cây phát triển cân đối

Việc tỉa cành định kỳ giúp tán cây thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và tạo điều kiện để cây tập trung dinh dưỡng cho các cành khỏe.

Trong quá trình chăm sóc, bà con nên cắt bỏ những cành mọc từ gốc ghép, cành sát mặt đất, cành khô, cành yếu hoặc cành bị sâu bệnh. Đối với các cành trên thân chính, nên duy trì khoảng cách khoảng 30 cm để cây phát triển cân đối.

Ngoài việc tỉa cành hằng năm, bà con cũng cần quan sát thời điểm cây ra chồi non và giai đoạn đậu quả để có chế độ chăm sóc phù hợp.

Tỉa cành định kỳ (Ảnh Internet)

4. Tỉa trái để nâng cao chất lượng quả

Khi cây bước vào giai đoạn mang trái, bà con nên thường xuyên kiểm tra vườn và loại bỏ những quả phát triển kém hoặc không khỏe mạnh.

Việc giảm số lượng trái trên cây giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi các quả còn lại, từ đó hỗ trợ quá trình phát triển của quả. Sau khi tỉa trái, cần tiếp tục tưới nước và bón phân đầy đủ để cây phục hồi và duy trì sinh trưởng.

5. Chủ động phòng trừ sâu bệnh

Để hạn chế sâu bệnh phát sinh, bà con cần kết hợp nhiều biện pháp chăm sóc như tưới nước hợp lý, bón phân cân đối và giữ cho tán cây luôn thông thoáng.

Song song với đó, nên kiểm tra vườn thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và có hướng xử lý kịp thời.

Nếu cây xuất hiện hiện tượng khô héo, bà con có thể xử lý bằng các sản phẩm có chứa Diazinon. Trường hợp mật độ sâu cao, tiến hành phun thuốc trừ sâu kết hợp thuốc nấm 2 lần, mỗi lần cách nhau khoảng 15 ngày để hỗ trợ bảo vệ cây.

>>>XEM THÊM: MÙA SẦU RIÊNG TRÚNG LỚN: 5 GIAI ĐOẠN VÀNG QUYẾT ĐỊNH NĂNG SUẤT

IV. MỘT SỐ LƯU Ý ĐỂ MÔ HÌNH TRỒNG XEN ĐẠT HIỆU QUẢ CAO

Để mô hình trồng sầu riêng xen cà phê phát huy hiệu quả lâu dài, ngoài việc tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, bà con cũng cần chú ý đến quá trình theo dõi và chăm sóc trong suốt thời gian canh tác.

Một trong những yếu tố quan trọng là đảm bảo nguồn nước tưới ổn định cho cả hai loại cây. Đồng thời, cần thường xuyên kiểm tra tình trạng sinh trưởng của vườn để kịp thời phát hiện sâu bệnh hoặc những dấu hiệu bất thường.

Bên cạnh đó, việc tỉa cành sầu riêng định kỳ mỗi năm, theo dõi giai đoạn cây ra chồi non và thời điểm đậu trái cũng góp phần giúp cây phát triển thuận lợi hơn.

Ngoài ra, bà con nên duy trì mật độ trồng đúng theo khuyến cáo nhằm tạo không gian sinh trưởng phù hợp, giúp cây nhận đủ ánh sáng, hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng và thuận tiện cho việc chăm sóc sau này.

Bài viết mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn phù hợp với tình trạng thực tế mỗi vườn, bà con vui lòng liên hệ hotline kỹ thuật của Vật tư Nông Nghiệp Bích Trâm: 032.669.3970