MÙA SẦU RIÊNG TRÚNG LỚN: 5 GIAI ĐOẠN VÀNG QUYẾT ĐỊNH NĂNG SUẤT

Mùa sầu riêng thành công hay thất bại phụ thuộc nhiều vào quy trình chăm sóc của nhà vườn qua từng thời điểm cụ thể. Theo các nghiên cứu khoa học, từ khi cây ra hoa xổ nhụy đến khi chín thu hoạch sẽ trải qua các giai đoạn có đặc tính sinh lý, sinh hóa khác nhau. Để đạt hiệu quả cao nhất, hạn chế rụng trái non hay sượng múi, bà con cần nắm vững các kỹ thuật cốt lõi. Cùng khám phá chi tiết 5 giai đoạn quyết định sự thành bại trong mùa sầu riêng ngay dưới đây nhé. 

I. Giai đoạn phục hồi cây và xiết nước tạo khan hiếm cho mùa sầu riêng

Đây là giai đoạn nền tảng để cây tích lũy dinh dưỡng và chuẩn bị phân hóa mầm hoa cho vụ tiếp theo.

• Phục hồi sau thu hoạch: Ngay sau thu hoạch, cần cắt bỏ các cành mọc vượt, cành bị sâu bệnh, cành suy yếu để vườn thông thoáng. Bón vôi ổn định pH đất (0,5-1kg/cây), bón phân hữu cơ (20-30kg phân chuồng ủ hoai) kết hợp nấm đối kháng Trichoderma để diệt mầm bệnh. Kích cơi đọt bằng phân vô cơ đợt 1 có hàm lượng đạm và lân cao (tỷ lệ NPK 2:1:1 hoặc 2:2:1). 

• Bón phân tạo mầm: Khi cơi đọt thứ 2 hoặc thứ 3 được khoảng 3 tuần tuổi (lá lụa), bón phân có lân và kali cao kết hợp phun phân bón lá (MKP, KNO3, hoặc 10-60-10) giúp lá nhanh già.

• Xiết nước kích thích ra bông: Sầu riêng là loài cây cảm quang, không phản ứng ra hoa với điều kiện ngày dài hay ngắn mà cần thời tiết lạnh, hanh khô kết hợp xiết nước. Thực hiện quét dọn vật liệu phủ gốc, tháo cạn nước mương, phủ bạt nilon tạo khô hạn liên tục từ 7 - 14 ngày (kéo dài đến khi mắt cua hoàn chỉnh, sáng rõ tầm 1 - 1,5 tháng).

• Nhấp nước lại: Khi mắt cua nhú hoàn chỉnh (2-3cm), dỡ bạt nilon và bắt đầu tưới nhẹ trở lại với lượng nước tăng dần, bổ sung thêm phân đạm cá, NPK 3 số đều để cây kịp phát triển cơi đọt mới khỏe mạnh trước khi xổ nhụy.

Xem thêm: 4 BƯỚC CẦN NHỚ PHỤC HỒI SẦU RIÊNG SAU KHI THU HOẠCH

II. Giai đoạn thụ phấn, thụ tinh (xổ nhụy) trong mùa sầu riêng

Giai đoạn này quyết định trực tiếp đến tỷ lệ đậu trái, giúp trái sau này tròn đều, không bị méo mó hay mắc lỗi móc câu.

• Quản lý nước hạt phấn: Để thụ tinh tốt thì hạt phấn cần phải khỏe mạnh. Một tuần trước khi hoa nở cần giảm 2/3 lượng nước tưới; tránh tưới nước quá nhiều ở thời điểm này vì sẽ làm hạt phấn mất sức nảy mầm, không thể phát triển được.

• Dinh dưỡng hỗ trợ đậu quả: Cây cần nhiều nguyên tố Canxi, Bo, Kali, Nitrat, Magie... để vách tế bào phát triển khi ống phấn được tạo ra. Phun phân bón lá chứa Canxi - Bo + Kali trước và sau khi hoa nở 5 - 7 ngày để tăng tỷ lệ đậu quả.

• Thụ phấn bổ sung và tỉa hoa: Thực hiện quét cơ học bằng chổi nylon mềm lên nhị và nhụy hoa từ 17 giờ đến 22 giờ. Đồng thời, chỉ giữ lại một đợt hoa tập trung nhất, tỉa bỏ các đợt hoa khác và nụ hoa nhỏ, dị dạng để tránh cạnh tranh dinh dưỡng.

III. Giai đoạn phân chia tế bào của trái non giúp tăng sản lượng mùa sầu riêng

Giai đoạn này diễn ra trung bình trong vòng 2 tháng từ khi đậu trái đến khi trái bắt đầu lớn nhanh. Dù bổ trái ra chỉ thấy chủ yếu là vỏ và lõi (thịt trái và hạt chưa phát triển rõ), nhưng đây là lúc tế bào phân chia mạnh mẽ nhất để hình thành cấu trúc quả, quyết định năng suất toàn bộ mùa sầu riêng.

• Tỉa trái sớm (Lần 1): Ở tuần thứ 2 - 3 sau khi đậu quả, nếu lượng trái quá nhiều hoặc trái không đạt yêu cầu, bị méo, sâu bệnh thì cần tỉa bỏ ngay để tránh cạnh tranh dinh dưỡng.

• Bón phân hình thành tế bào: Bón phân NPK có tỷ lệ bằng nhau để hỗ trợ cây hình thành tế bào trái ổn định, hoặc dùng NPK có hàm lượng Kali cao nhằm hạn chế cây đi đọt non.

• Chống rụng trái non (khống chế tầng rời): Trái non giai đoạn này rất dễ rụng. Bà con cần phun chất điều hòa sinh trưởng phù hợp để trái không phát triển tầng rời, tránh hiện tượng tháo khớp gây rụng hàng loạt. Ngoài ra, định kỳ 7 - 10 ngày/lần (từ tuần 3 đến tuần 12 sau đậu quả), phun chặn đọt non bằng MKP hoặc KNO3.

• Quản lý ánh sáng: Nếu vườn bị rậm rạp, thiếu ánh sáng mặt trời, cần xén tỉa bớt cành trong tán để quá trình phân chia tế bào của trái diễn ra tối ưu nhất.

Xem thêm: KỸ SƯ NAM TRẦN CHIA SẺ CÁCH BẢO VỆ SẦU RIÊNG GIAI ĐOẠN TRÁI NON TRƯỚC ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỢT NẮNG NÓNG KÉO DÀI TẠI TÂY NGUYÊN

IV. Giai đoạn giãn nở tế bào định hình kích thước quả trong mùa sầu riêng

Từ khi trái bắt đầu lớn nhanh đến khi đạt kích thước ổn định, trái sầu riêng sẽ tăng mạnh về kích cỡ và có thể đạt trọng lượng từ 2-3kg tùy dòng giống.

• Tỉa quả định kỳ (Lần 2 và 3): Vào tuần thứ 8, tỉa trái không bình thường để cân bằng dinh dưỡng. Đến tuần thứ 10, tiếp tục loại bỏ những trái không đạt hình dạng đặc trưng của giống hoặc chùm quá nhiều trái gây chèn ép nhau.

• Cung cấp nước và Kali tăng thẩm thấu: Trong 2 tuần đầu của giai đoạn này, phải cung cấp đầy đủ nước để tế bào phát triển liên tục. Tiến hành bón phân có hàm lượng Kali cao (đợt bón nuôi quả). Kali giúp tăng tính thẩm thấu của tế bào, hỗ trợ việc giãn nở tối đa giúp quả đạt kích cỡ và độ nặng lý tưởng nhất cho mùa sầu riêng.

Xem thêm: TẠI SAO TƯỚI NƯỚC ĐỀU ĐẶN 2 NGÀY 1 LẦN MÀ SẦU RIÊNG VẪN RỤNG, BÀ CON XEM HẾT VIDEO SAU ĐỂ BIẾT CÁCH KHẮC PHỤC

V. Giai đoạn trái trưởng thành và thu hoạch trọn vẹn mùa sầu riêng

Trái đã đạt kích thước ổn định và chuyển sang quá trình chín sinh lý. Chất lượng, độ ngon ngọt và giá bán của cả mùa sầu riêng phụ thuộc  nhiều vào bước cuối cùng này.

• Hoàn thiện phẩm chất, chống sượng: Trước thu hoạch khoảng 1 tháng, phun KNO3 nồng độ 1% để tăng độ ngọt, cải thiện màu sắc thịt quả và hạn chế hiện tượng sượng cơm (cơm bị sơ cứng). Không phun GA3 ở giai đoạn này, vì các hormone GA3 sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hormone ethylene làm cháy múi sầu riêng. Lựa chọn phân bón có hàm lượng Kali cao giúp trái chín đều đồng loạt.

• Quản lý nước chặt chẽ: Hiện tượng nhão cơm thường xuất hiện khi mưa dầm, cây bị úng nước. Do đó, không thu hoạch ngay sau cơn mưa hoặc khi trời có nhiều sương mù vì dễ làm nhão cơm và thối quả trong quá trình tồn trữ.

• Xác định độ chín chuẩn xác: Thu hoạch đúng độ chín dựa vào số ngày sau nở hoa kết hợp các dấu hiệu ngoại hình như "cháy gai" (đầu gai chuyển màu vàng nâu) hoặc âm thanh rỗng khi gõ vào quả.

• Đảm bảo an toàn thực phẩm: Tuân thủ thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật trước khi thu hái theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Để sở hữu một mùa sầu riêng bội thu, đòi hỏi nhà vườn phải am hiểu sâu sắc về kỹ thuật, áp dụng đúng quy trình dinh dưỡng và nguồn nước theo từng đặc tính sinh lý của cây. Chỉ cần một giai đoạn xử lý bất hợp lý, cây sẽ lập tức gặp hiện tượng rụng trái non hoặc sượng múi, vậy nên bà con cần quan sát thường xuyên vườn của mình để có cách chăm sóc cho phù hợp. 

Bài viết mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn phù hợp với tình trạng thực tế mỗi vườn, bà con vui lòng liên hệ hotline kỹ thuật của Vật tư Nông Nghiệp Bích Trâm: 032.669.3970