CHĂM SÓC CÂY TIÊU VÀO MÙA KHÔ

Chăm sóc cây tiêu vào mùa khô là bài toán quan trọng với bà con nông dân, nhất là khi thời tiết ngày càng khắc nghiệt và tình trạng hạn hán kéo dài xuất hiện ở nhiều nơi. Với cây hồ tiêu, mùa khô là giai đoạn dễ chịu tác động bởi thiếu nước, kéo theo nguy cơ sâu bệnh gia tăng và ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng, năng suất. Nếu không được chăm sóc đúng cách, cây có thể suy giảm sức khỏe, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu quả canh tác.

I. ẢNH HƯỞNG CỦA MÙA KHÔ ĐẾN CÂY HỒ TIÊU

• Thiếu nước, cây bị khô héo, lá rụng 

Đây là biểu hiện đầu tiên và phổ biến nhất khi cây không được chăm sóc cây tiêu vào mùa khô đúng cách. Khi đất thiếu ẩm, rễ tiêu ngừng hoạt động dẫn đến lá bị héo rũ, mép lá cháy nhẹ, đọt non teo lại. Nếu tình trạng kéo dài, cây sẽ rụng lá hàng loạt, đốt tiêu không phát triển, rễ tơ hư tổn và có thể chết chậm. 

• Tăng nguy cơ sâu bệnh và nấm rễ

Mùa khô không đồng nghĩa với ít bệnh. Thực tế, đất khô nóng sẽ tạo điều kiện cho rệp sáp, tuyến trùng hại rễ hồ tiêu và một số loài nấm rễ sống dai phát triển. Cây suy yếu do thiếu nước lại càng dễ bị các tác nhân này tấn công, dẫn đến chết dây, thối gốc hoặc giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng nghiêm trọng. 

• Năng suất giảm, hạt tiêu nhỏ và nhẹ

Đây là ảnh hưởng cuối cùng nhưng nghiêm trọng nhất nếu bà con không chú trọng chăm sóc cây tiêu vào mùa khô đúng kỹ thuật. Nếu giai đoạn khô trùng với thời kỳ cây phân hóa mầm hoa, thiếu nước sẽ khiến hoa không nở hoặc rụng sớm, ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu trái. Kết quả là hạt tiêu nhỏ, lép, không đều màu, làm giảm chất lượng thương phẩm và hiệu quả kinh tế. 

 Mùa khô là giai đoạn thử thách lớn đối với cây hồ tiêu. (Ảnh Internet)

>>>Xem thêm:  LƯU Ý KHI HÃM NƯỚC CHO HỒ TIÊU GIAI ĐOẠN CÂY PHÂN HÓA MẦM HOA

II. CHĂM SÓC CÂY TIÊU VÀO MÙA KHÔ ĐÚNG CÁCH 

• Tưới nước hợp lý, tránh tưới dồn dập

Không nên tưới quá nhiều nước trong một lần, vì cây đang khô hạn rất dễ bị sốc rễ. Thay vào đó, hãy tưới nhẹ, đều và chia nhỏ lượng nước theo ngày. Tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát để hạn chế bốc hơi và giúp cây hấp thụ tốt nhất. Việc duy trì lịch tưới hợp lý là cốt lõi trong kỹ thuật chăm sóc cây tiêu vào mùa khô.

• Phủ gốc giữ ẩm bằng rơm rạ, thực vật sạch

Một lớp phủ hữu cơ quanh gốc từ rơm, xơ dừa, cỏ khô hoặc lá mục sạch sẽ giúp giữ ẩm đất, giảm nhiệt độ bốc hơi và bảo vệ rễ khỏi sốc nhiệt. Lớp phủ nên dày khoảng 5–7cm, cách gốc 10–15cm để tránh nấm gốc.

• Trồng xen cây che phủ như lạc dại, cỏ vetiver

Đối với những vườn có độ dốc hoặc đất pha cát, bà con có thể trồng xen cây che phủ tầng thấp như lạc dại hoặc cỏ vetiver để giữ ẩm, hạn chế bốc hơi nước và giảm xói mòn. 

Ngoài tác dụng bảo vệ đất, rễ của các loại cây này còn tạo hệ vi sinh vật có lợi quanh vùng rễ tiêu, hỗ trợ hấp thu khoáng và tăng sức đề kháng cho cây trong mùa khô. (Ảnh Internet)

III. KỸ THUẬT TƯỚI NƯỚC CHO CÂY TIÊU MÙA KHÔ

• Cách tưới tiết kiệm: tưới nhỏ giọt, phun mưa nhẹ

Hệ thống tưới nhỏ giọt hoặc phun mưa tia mịn là lựa chọn phù hợp trong mùa khô. Cả hai phương pháp giúp nước thấm từ từ xuống vùng rễ, giảm hao hụt và không làm xói đất. Nếu chưa có điều kiện lắp hệ thống tự động, bà con có thể tưới tay bằng vòi tia nhỏ theo vòng quanh tán, tránh xối mạnh vào gốc. 

• Xác định thời điểm và lượng nước phù hợp

Bà con không nên tưới theo thói quen, mà cần căn cứ vào độ ẩm thực tế trong đất. Có thể dùng tay nắm đất vùng rễ, nếu đất kết chặt vừa phải là đủ ẩm. Trung bình tưới 3–5 ngày/lần, mỗi lần 10–15 lít nước/trụ, tùy theo độ tuổi cây và loại đất. 

• Duy trì độ ẩm vừa đủ để rễ không úng

Một sai lầm bà con thường gặp là tưới quá nhiều khiến đất bí, rễ tiêu bị ngộp và có nguy cơ thối. Vì vậy, bà con hãy duy trì độ ẩm vừa đủ, không để đất quá khô nhưng cũng tránh sũng nước. 

Chăm sóc cây tiêu vào mùa khô cần chú trọng điều tiết độ ẩm ổn định hơn là tưới thật nhiều nước một lúc. (Ảnh Internet)

IV. CUNG CẤP DINH DƯỠNG VÀ PHỤC HỒI CÂY TIÊU

• Dùng phân chuồng ủ hoai + Trichoderma

• Ưu tiên phân hữu cơ vi sinh và phân bón lá

• Phân bón dễ hấp thu giúp cây phục hồi nhanh

>>>Xem thêm: LỢI ÍCH KHI SỬ DỤNG CÂY TRỤ SỐNG CHO HỒ TIÊU  

V. PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH TRONG MÙA KHÔ

• Tuyến trùng và rệp sáp – tác nhân phổ biến

Tuyến trùng chích hút rễ làm cây tiêu còi cọc, chậm phát triển. Còn rệp sáp thường bám vào rễ hoặc mặt dưới lá, hút nhựa khiến cây suy yếu. Cả hai đối tượng này đều xuất hiện mạnh trong điều kiện đất khô, thiếu che phủ hoặc không có vi sinh vật đối kháng.

• Giải pháp sinh học và kiểm soát độ ẩm

Để hạn chế sâu bệnh, bà con có thể phun hoặc tưới chế phẩm sinh học chứa nấm xanh, nấm trắng hoặc vi khuẩn Bacillus. Ngoài ra, cần duy trì độ ẩm ổn định trong đất, tránh khô hạn kéo dài hoặc ẩm cục bộ để không tạo môi trường thuận lợi cho hại khuẩn phát triển. 

• Duy trì vườn thông thoáng để hạn chế dịch bệnh

Vào mùa khô, ánh sáng mạnh và không khí khô khiến cây dễ bị sốc nhiệt nếu tán quá rậm. Cần tỉa bớt các cành thấp, lá che gốc và làm sạch cỏ dại quanh trụ để tăng độ thông thoáng. Đây cũng là cách giúp chăm sóc cây tiêu vào mùa khô hiệu quả, giúp hạn chế dịch bệnh và giúp cây thoáng gốc để hấp thu dưỡng chất tốt hơn. 

Cây hồ tiêu cần được duy trì độ ẩm phù hợp trong mùa khô để hạn chế ảnh hưởng đến sinh trưởng. (Ảnh Internet)

VI. LƯU Ý KHI CHĂM SÓC TIÊU THEO TỪNG GIAI ĐOẠN KHÔ HẠN

• Giai đoạn đầu: chuẩn bị và tưới nền ổn định

Ngay đầu mùa khô, cần bắt đầu tưới nền, tủ gốc và dọn cỏ sạch quanh trụ. Đây là thời điểm để cây làm quen dần với điều kiện thiếu nước, đồng thời bắt đầu tích lũy dinh dưỡng chuẩn bị ra hoa. Không nên tưới quá nhiều nhưng cần đảm bảo ẩm sâu để rễ không sốc. 

• Giai đoạn giữa: bổ sung phân, giữ ẩm đất

Giai đoạn giữa là thời kỳ cây tiêu cần nhiều dinh dưỡng để phát triển chồi và hoa. Chăm sóc cây tiêu vào mùa khô ở giai đoạn này cần tập trung vào bón phân hữu cơ kết hợp phân bón lá, tưới đều mỗi 3–5 ngày, phủ gốc liên tục bằng lớp hữu cơ khô để bảo vệ độ ẩm. 

• Giai đoạn cuối: cắt tỉa nhẹ, kích ra rễ mới

Cuối mùa khô, khi thời tiết bắt đầu dịu hơn, có thể cắt tỉa nhẹ các đọt cũ, cành yếu, kết hợp bón thúc bằng phân dễ tiêu để kích thích cây tiêu ra rễ non và chồi mới, tạo tiền đề phục hồi nhanh trong mùa mưa. Đây cũng là lúc bà con cần theo dõi cây sát sao hơn để can thiệp phòng bệnh kịp thời nếu cần. 

Bài viết mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn phù hợp với tình trạng thực tế mỗi vườn, bà con vui lòng liên hệ hotline kỹ thuật của Vật tư Nông Nghiệp Bích Trâm: 032.669.3970