NGHỆ THUẬT GIĂNG DÂY, NEO TRÁI SẦU RIÊNG GIAI ĐOẠN LỚN: BUỘC DÂY THẾ NÀO ĐỂ TRÁI KHÔNG BỊ CỌ XÁT GÂY TỔN THƯƠNG GAI?

Khi sầu riêng bước vào giai đoạn nuôi trái lớn, trọng lượng trái tăng nhanh khiến cuống và cành phải chịu áp lực lớn, đặc biệt trong mùa mưa gió. Nếu không được giăng dây, neo trái sầu riêng giai đoạn lớn đúng thời điểm, trái dễ rung lắc, cọ xát vào cành hoặc các trái lân cận, gây trầy gai, giảm giá trị thương phẩm và tăng nguy cơ gãy cành, rụng trái trước thu hoạch. Vây làm thế nào để vừa bảo vệ trái, vừa không làm tổn thương gai và cuống. Hãy cùng Vật tư Nông nghiệp Bích Trâm tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

I. Vì sao cần giăng dây, neo trái sầu riêng giai đoạn lớn? 

Khi trái sầu riêng bước sang giai đoạn từ 70 - 90 ngày tuổi trở đi, trọng lượng tăng nhanh khiến áp lực lên cuống và cành mang trái ngày càng lớn. Với những giống có kích thước trái lớn như Ri6, Dona hay Monthong, mỗi trái có thể đạt từ 2 - 5 kg, thậm chí cao hơn nếu chăm sóc tốt.

Trong điều kiện thời tiết thuận lợi, cây vẫn có thể giữ trái ổn định. Tuy nhiên, khi xuất hiện gió mạnh, mưa lớn hoặc những đợt thời tiết thất thường, trái thường bị rung lắc liên tục. Điều này làm phát sinh nhiều vấn đề như:

- Trái va chạm vào cành gây trầy gai.

- Hai trái nằm gần nhau cọ xát làm xây xước vỏ.

- Cuống bị kéo căng dẫn đến nứt hoặc gãy cuống.

- Cành mang trái bị nứt, gãy do quá tải.

- Trái rụng trước thu hoạch gây thất thoát năng suất.

Vì sao cần phải giăng dây, neo trái sầu riêng giai đoạn lớn (Ảnh Internet)

Kỹ thuật giăng dây, neo trái sầu riêng giai đoạn lớn giúp cố định vị trí trái, giảm rung lắc, phân tán lực kéo từ cuống sang các cành khỏe hơn. Nhờ đó, trái được bảo vệ tốt hơn trong suốt thời gian nuôi dưỡng đến lúc thu hoạch.

>>>Xem thêm: SẦU RIÊNG MÉO TRÁI: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KHẮC PHỤC

II. Những lợi ích khi giăng dây đúng kỹ thuật

1. Hạn chế tổn thương gai và vỏ trái

Đây là lợi ích quan trọng nhất. Những trái bị trầy gai hoặc xây xước vỏ thường mất giá trị thương phẩm, đặc biệt với các đơn hàng xuất khẩu yêu cầu mẫu mã đẹp.

Khi được neo cố định đúng cách, trái ít bị rung lắc và hạn chế tối đa việc va chạm với cành hoặc các trái xung quanh.

2. Giảm nguy cơ gãy cành

Nhiều nhà vườn thường chủ quan với các cành cấp 2 hoặc cấp 3 mang nhiều trái. Khi gặp mưa gió, trọng lượng lớn khiến cành dễ bị nứt hoặc gãy bất ngờ.

Giăng dây giúp chia tải trọng, giảm áp lực trực tiếp lên cành mang trái.

3. Hạn chế rụng trái cuối vụ

Giai đoạn gần thu hoạch là lúc trái đạt trọng lượng lớn nhất. Nếu cuống bị tổn thương hoặc gặp thời tiết bất lợi, trái có thể rụng hàng loạt.

Việc neo đỡ hợp lý giúp giảm áp lực lên cuống, hạn chế rụng trái sinh lý và rụng do thời tiết.

4. Nâng cao chất lượng thương phẩm

Những trái có hình dáng cân đối, gai nguyên vẹn và không bị trầy xước luôn được thương lái đánh giá cao hơn. Đây là yếu tố giúp tăng giá bán và hiệu quả kinh tế cho nhà vườn.

III. Thời điểm và những vị trí giăng dây, neo trái sầu riêng?

1. Thời điểm giăng dây, neo trái sầu riêng

Thông thường, nhà vườn nên tiến hành giăng dây, neo trái sầu riêng giai đoạn lớn khi:

- Trái bắt đầu đạt kích thước bằng trái dừa hoặc lớn hơn.

- Trọng lượng trái tăng nhanh.

- Cành mang trái có dấu hiệu võng xuống.

- Vườn nằm ở khu vực thường xuyên có gió mạnh.

- Trái mọc ở vị trí dễ va chạm với cành hoặc trái khác.

Thời điểm thích hợp thường rơi vào khoảng từ 70 - 90 ngày sau đậu trái tùy giống và điều kiện canh tác.

Thời điểm giăng dây, neo trái sầu riêng (Ảnh Internet)

2. Những vị trí trái cần ưu tiên neo đỡ

- Trái nằm ở đầu cành: Đầu cành là vị trí chịu lực yếu hơn phần gốc cành. Những trái nằm xa thân cây thường dễ làm cành bị võng hoặc gãy. Đây là nhóm trái cần được neo đỡ sớm.

- Trái có trọng lượng lớn: Những trái phát triển vượt trội so với các trái còn lại sẽ tạo áp lực lớn lên cuống và cành mang trái. Nhà vườn nên kiểm tra định kỳ để bổ sung dây neo khi cần thiết.

- Trái mọc thành chùm: Các trái nằm sát nhau rất dễ cọ xát trong điều kiện gió mạnh. Việc điều chỉnh khoảng cách và cố định vị trí từng trái sẽ giúp hạn chế tổn thương gai.

- Trái nằm ở vị trí đón gió: Các cành hướng ra ngoài tán hoặc nằm ở rìa vườn thường chịu tác động của gió nhiều hơn. Đây là những vị trí nên ưu tiên giăng dây nhằm giảm rung lắc.

>>>Xem thêm: KỸ THUẬT CHĂM SÓC VÀ PHỤC HỒI VƯỜN SẦU RIÊNG SAU THU HOẠCH 

IV. Chọn loại dây phù hợp để neo trái

1. Dây nilon mềm

Dây nilon mềm là loại vật liệu được nhiều nhà vườn sử dụng nhờ giá thành hợp lý và dễ tìm mua. Loại dây này có khả năng chịu lực khá tốt, phù hợp để neo đỡ những trái sầu riêng có trọng lượng lớn. Tuy nhiên, bà con nên chọn dây có độ mềm nhất định và thường xuyên kiểm tra để tránh tình trạng dây bị lão hóa, giòn hoặc đứt dưới tác động của nắng mưa.

2. Dây vải mềm

Dây vải mềm được đánh giá cao nhờ khả năng hạn chế ma sát với cuống và bề mặt trái. Chất liệu mềm giúp giảm nguy cơ làm trầy gai hoặc gây tổn thương cuống trong quá trình neo đỡ lâu dài. Đây là lựa chọn phù hợp cho những vườn sầu riêng hướng đến chất lượng trái đẹp và giá trị thương phẩm cao.

3. Dây composite

Dây composite có độ bền cao, khả năng chịu lực tốt và ít bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Loại dây này có thể sử dụng trong nhiều vụ liên tiếp mà không lo mục hoặc giảm chất lượng. Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cao hơn một số loại dây khác nhưng mang lại hiệu quả lâu dài cho nhà vườn.

4. Có nên dùng dây kẽm hoặc dây thép?

Dây kẽm hoặc dây thép có ưu điểm là chắc chắn và chịu lực tốt, tuy nhiên không nên dùng trực tiếp để buộc vào cuống hoặc trái sầu riêng. Bề mặt cứng của dây dễ gây trầy xước, làm tổn thương cuống và tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập. Nếu cần sử dụng để hỗ trợ neo đỡ, bà con nên kết hợp thêm lớp đệm mềm tại vị trí tiếp xúc để đảm bảo an toàn cho trái.

V. Hướng dẫn giăng dây, neo trái sầu riêng giai đoạn lớn đúng kỹ thuật

Bước 1: Khảo sát cành và trái

Trước khi tiến hành, cần kiểm tra:

- Tình trạng cành mang trái.

- Trọng lượng và kích thước trái.

- Hướng phát triển tự nhiên của cuống.

- Các vị trí có nguy cơ va chạm.

Việc đánh giá trước giúp lựa chọn phương án neo phù hợp.

Bước 2: Xác định điểm neo

Điểm neo nên là:

- Cành khỏe.

- Cành chính có khả năng chịu lực.

- Vị trí ổn định, ít rung lắc.

Không nên neo vào các cành nhỏ hoặc cành đang mang quá nhiều trái.

Bước 3: Tạo vòng đỡ trái

Dây nên được tạo thành vòng nâng đỡ phần dưới hoặc gần cuống trái.

Lưu ý:

- Không siết trực tiếp vào gai.

- Không ép dây vào bề mặt trái.

- Chừa khoảng trống để trái tiếp tục lớn lên.

Bước 4: Điều chỉnh độ căng

Dây neo cần đủ lực để nâng đỡ trái nhưng không được kéo căng quá mức.

Nếu dây quá căng:

- Cuống bị kéo lệch.

- Trái phát triển mất cân đối.

- Nguy cơ tổn thương cuống tăng cao.

Bước 5: Kiểm tra định kỳ

Sau khi neo, cần kiểm tra định kỳ 7 - 10 ngày/lần.

Đặc biệt sau các trận mưa lớn hoặc gió mạnh, nhà vườn nên rà soát toàn bộ hệ thống dây để điều chỉnh kịp thời.

VI. Buộc dây thế nào để trái không bị cọ xát gây tổn thương gai?

1. Không buộc ép sát vào trái

Khi neo trái, bà con không nên siết dây quá sát vào bề mặt trái hoặc các gai sầu riêng. Trong quá trình phát triển và rung lắc do gió, dây có thể cọ xát liên tục làm gãy gai, trầy vỏ hoặc để lại vết hằn trên trái. Nên chừa một khoảng hở vừa phải để trái phát triển tự nhiên.

2. Tạo khoảng cách giữa các trái

Đối với những cành mang nhiều trái, cần sắp xếp và cố định vị trí để các trái không chạm vào nhau. Khi gặp gió mạnh, các trái va đập liên tục sẽ làm gai bị tổn thương và ảnh hưởng đến mẫu mã. Khoảng cách hợp lý giúp trái phát triển đồng đều và hạn chế hư hại cơ học.

Buộc dây thế nào để trái không bị cọ xát gây tổn thương gai (Ảnh Internet)

4. Sử dụng đệm mềm

Tại các vị trí dây tiếp xúc với cuống hoặc cành, bà con nên sử dụng thêm vải mềm, mút xốp hoặc ống nhựa mềm để làm đệm. Lớp đệm này giúp giảm ma sát và phân tán lực kéo, hạn chế nguy cơ làm tổn thương cuống trái. Đây là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao.

5. Neo theo hướng phát triển tự nhiên của cuống

Mỗi trái sầu riêng đều có hướng treo và độ cong cuống tự nhiên. Khi neo đỡ, nên giữ trái theo hướng này thay vì kéo lệch sang một phía khác. Việc neo đúng hướng giúp giảm áp lực lên cuống, đồng thời hạn chế rung lắc và cọ xát trong điều kiện thời tiết bất lợi.

6. Không neo nhiều dây trên một trái

Nhiều nhà vườn cho rằng sử dụng nhiều dây sẽ giúp trái chắc chắn hơn, nhưng điều này đôi khi lại phản tác dụng. Quá nhiều điểm neo có thể làm trái bị cố định cứng và tăng ma sát ở nhiều vị trí khác nhau. Thông thường chỉ cần 1–2 điểm neo hợp lý là đã đủ để nâng đỡ và bảo vệ trái hiệu quả.

>>>Xem thêm: CHE PHỦ ĐẤT – BIỆN PHÁP VÀNG GIÚP BẢO VỆ ĐẤT TRỒNG

Việc giăng dây, neo trái sầu riêng giai đoạn lớn giúp hạn chế tác động của gió, giảm nguy cơ gãy cành và bảo vệ trái trong suốt quá trình phát triển. Để đạt hiệu quả, nhà vườn cần lựa chọn vật liệu phù hợp và thực hiện neo đỡ đúng kỹ thuật, tránh làm trái cọ xát gây tổn thương gai. Khi được cố định hợp lý, trái sẽ phát triển ổn định hơn và giữ được hình thức đẹp đến thời điểm thu hoạch.

Bài viết mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn phù hợp với tình trạng thực tế mỗi vườn, bà con vui lòng liên hệ hotline kỹ thuật của Vật tư Nông Nghiệp Bích Trâm: 032.669.3970